Wetenschap deze week · 12–18 oktober ↗

1 · Wetenschappers van Scripps Research lanceren nieuwe digitale klinische studie om hergebruikt medicijn te testen voor verlichting van long COVID-symptomen (al geplaatst)
Onderzoekers van Scripps Research in de Verenigde Staten zijn een nieuwe studie gestart die test of tirzepatide de klachten van long covid kan verminderen. Dit middel is al goedgekeurd voor diabetes type 2, overgewicht en obesitas en obstructieve slaapapneu, en de onderzoekers willen nagaan of de mogelijke ontstekingsremmende werking ook mensen met long covid helpt. Het gaat om een gerandomiseerde, placebogecontroleerde trial die volledig op afstand verloopt: de onderzoekers zoeken 1.000 deelnemers in de VS, die een jaar lang het middel of een placebo thuisgestuurd krijgen en hun gezondheid bijhouden met een fitnesstracker en een slimme weegschaal. Omdat deelnemers niet naar een kliniek hoeven, is de studie ook toegankelijk voor mensen die huis- of bedgebonden zijn. Er zijn nog geen resultaten: de studie begint pas, dus het is nog onbekend of tirzepatide werkt bij long covid.

2 · Het risico op Long Covid-symptomen: een systematische review en meta-analyse van gecontroleerde studies (al geplaatst)
In deze systematische review met meta-analyse hebben onderzoekers 50 studies met samen ruim 14,6 miljoen mensen gecombineerd. Elke studie vergeleek mensen die covid hadden gehad (bevestigd of zelf gemeld) met een groep zonder infectie, en keek naar klachten vanaf vier weken na de besmetting. Mensen die covid hadden gehad, liepen een hoger risico op 39 van de 40 onderzochte klachten. De grootste verschillen waren er bij verlies van reuk (ruim vier keer zo vaak), verlies van smaak, concentratieproblemen, geheugenproblemen en haaruitval (elk twee tot vier keer zo vaak), vooral bij mensen die in het ziekenhuis hadden gelegen. Het onderzoek is waardevol omdat de controlegroepen helpen onderscheiden welke klachten echt met covid te maken hebben, maar de cijfers zijn relatieve risico's uit zeer uiteenlopende studies, deels met zelf gemelde infecties, en zeggen niets over hoe vaak klachten in absolute zin voorkomen of hoe ze te behandelen zijn.

3 · Grote studie biedt wetenschappers dieper inzicht in long COVID-symptomen (al geplaatst)
De Amerikaanse National Institutes of Health (NIH) melden dat een grote studie wetenschappers meer inzicht geeft in de klachten die bij long covid horen. Het beschikbare bericht vermeldt niet hoeveel mensen meededen, hoe het onderzoek is opgezet of welke klachten en uitkomsten zijn gevonden. Ook staat er niet in of de resultaten al door vakgenoten zijn beoordeeld. Meer kennis over de klachten kan helpen om long covid beter te herkennen en gerichter te onderzoeken, maar zonder deze details valt nog niet te zeggen wat de studie voor patiënten betekent.

(Op basis van de kop.)

4 · Wetenschappers Bieden een Nieuwe Uitleg voor Long Covid (Gepubliceerd 2023) (al geplaatst)
Ik kan dit bericht nog niet samenvatten, omdat de aangeleverde tekst alleen de titel en de bron bevat: een artikel uit The New York Times uit 2023 waarin wetenschappers een nieuwe verklaring voor long covid zouden voorstellen. Wat er precies onderzocht is, wat eruit kwam, om wat voor studie het gaat en hoeveel deelnemers er waren, staat er niet in. Het veld 'soort studie' is ook leeg. Als ik de samenvatting nu zou schrijven, zou ik die details moeten verzinnen.

Stuur je de volledige tekst van het artikel of van de onderliggende studie mee? Dan maak ik er een samenvatting van 3 tot 5 zinnen van.

(Op basis van de kop.)

5 · Wetenschappers zetten zich in om de verbanden van long COVID te begrijpen (al geplaatst)
Dit is geen nieuwe studie, maar een achtergrondartikel uit het vakblad *Nature* waarin onderzoekers vertellen hoe zij zoeken naar de oorzaken van long covid. Volgens hen heeft long covid waarschijnlijk meerdere oorzaken, zoals een immuunsysteem dat het eigen lichaam aanvalt (auto-antistoffen) of resten van het virus die in het lichaam achterblijven. Zo vond een onderzoeksgroep van Rockefeller University vier maanden na het begin van covid-19 nog virusmateriaal in weefsel uit de darmen, al benadrukken de onderzoekers dat nog niet vaststaat dat dit mensen ook ziek maakt. Volgens voorlopige cijfers is 70 tot 80 procent van de mensen met long covid vrouw, en de gemiddelde leeftijd ligt rond de 40 jaar. Het artikel laat vooral zien dat het onderzoek nog maar net begonnen is, onder meer met een groot Amerikaans programma van 1,15 miljard dollar waarin patiënten langere tijd worden gevolgd.

6 · Invivyd en de SPEAR Studie Groep Aankondigen Start van 'FLINTLOCK' Fase 2 Studie van VYD2311, een Monoklonaal Antistof voor de Potentiële Behandeling van Long COVID of Post-Vaccinatie Syndroom (al geplaatst)
Invivyd en de SPEAR Studie Groep hebben de start aangekondigd van de FLINTLOCK Fase 2 Studie, waarin VYD2311, een monoklonaal antistof, wordt onderzocht als een potentiële behandeling voor Long COVID en post-vaccinatie syndroom. Deze studie richt zich op het evalueren van de effectiviteit en veiligheid van de behandeling.

7 · Invivyd en de SPEAR Study Group Kondigen de Start aan van de 'FLINTLOCK' Fase 2 Studie van VYD2311, een Monoklonaal Antistof voor de Potentiële Behandeling van Long COVID of Post-Vaccinatiesyndroom (al geplaatst)
Invivyd en de SPEAR Study Group hebben de lancering aangekondigd van de FLINTLOCK fase 2 studie, die zich richt op VYD2311, een monoklonaal antistof dat mogelijk kan helpen bij de behandeling van long COVID en post-vaccinatiesyndroom. Deze studie markeert een belangrijke stap in de zoektocht naar effectieve behandelingen voor mensen die lijden aan langdurige symptomen na COVID-19.

8 · COVID-19 kan het dopamine-systeem van de hersenen beschadigen, nieuwe studie (al geplaatst)
Een nieuwe hersenbeeldvormingsstudie, geleid door onderzoekers van het Centre for Addiction and Mental Health (CAMH), biedt het sterkste bewijs tot nu toe dat long COVID geassocieerd is met schade aan dopamine-afgevende neuronen in de hersenen. Dit kan symptomen zoals gebrek aan motivatie, vertraagde beweging en geheugenproblemen verklaren, en zou nieuwe behandelingsstrategieën kunnen openen.

9 · Long COVID treft miljoenen kinderen. De grootste pediatrische studie tot nu toe gaat dit jaar van start. (al geplaatst)
Het Amerikaanse onderzoeksprogramma RECOVER-TLC van de National Institutes of Health start dit jaar de grootste studie tot nu toe naar long covid bij kinderen en jongeren: een gerandomiseerde, placebogecontroleerde trial met 1.300 deelnemers van 6 tot 25 jaar. Zij krijgen 16 weken lang óf laaggedoseerde naltrexon (LDN) óf een placebo, waarna onderzoekers vooral kijken of de vermoeidheid afneemt, maar ook naar onder meer kwaliteit van leven, pijn en functioneren. Er zijn dus nog geen resultaten: of LDN helpt bij long covid is onduidelijk, omdat het bewijs tot nu toe vooral uit losse patiëntverslagen en terugblikkend onderzoek komt, en sommige mensen wel en anderen geen verbetering melden. De studie is belangrijk omdat onderzoek bij kinderen jaren achterloopt op dat bij volwassenen: tegenover ruim honderd trials voor volwassenen staan er voor kinderen nu minstens drie, terwijl naar schatting 5,8 miljoen Amerikaanse kinderen long covid hadden (cijfer uit 2023). Een vertegenwoordiger van een patiëntengroep noemt de opzet grotendeels degelijk, maar wijst erop dat er geen objectieve metingen (biomarkers) worden gedaan, dat post-exertionele malaise (PEM) niet specifiek wordt onderzocht en dat schoolaanwezigheid niet wordt meegenomen.

10 · Long Covid kan bacteriën in mond en longen beïnvloeden: Studie (al geplaatst)
Bij mensen die na een ziekenhuisopname met covid-19 ernstige long covid-klachten hielden, was de samenstelling van de bacteriën in mond en longen duidelijk anders dan bij mensen die goed herstelden. Dat blijkt uit een observationeel onderzoek van de Universiteit van Dundee onder 771 mensen uit 38 Britse ziekenhuizen, gepubliceerd in het vakblad European Respiratory Journal. Zes maanden na ontslag onderzochten de onderzoekers speeksel en opgehoest slijm. De verschillen hingen samen met verminderde longfunctie, maar ook met hersenmist, geheugen- en concentratieproblemen en maag-darmklachten. Ook vonden ze een overmaat aan melkzuurproducerende bacteriën die samenging met tekenen van ontsteking in het bloed. De onderzoekers zien hierin een mogelijke aanwijzing voor de oorzaak van long covid en voor nieuwe behandelrichtingen, maar het gaat om een samenhang en niet om bewezen oorzaak en gevolg. Bovendien waren alle deelnemers in het ziekenhuis opgenomen, dus de uitkomsten gelden niet zomaar voor mensen met long covid na een mildere infectie.

11 · Long COVID Kan Bacteriën In Mond, Longen Beïnvloeden: Studie (al geplaatst)
Britse onderzoekers van de Universiteit van Dundee keken bij 771 mensen die tussen februari 2020 en maart 2021 in een van 38 Britse ziekenhuizen waren opgenomen met covid-19 naar de bacteriën in hun mond en longen. Zes maanden na ontslag verzamelden ze speeksel en opgehoest slijm en brachten ze met DNA-onderzoek in kaart welke microben daarin zaten; dat vergeleken ze met de klachten die de deelnemers vijf maanden na ontslag hadden. Mensen met zeer ernstige long covid bleken een duidelijk andere bacteriesamenstelling te hebben dan mensen met mildere klachten, en die verschillen hingen samen met verminderde longfunctie, maar ook met hersenmist en maag-darmklachten. Bij de klachten werd onder meer een overmaat aan melkzuurproducerende bacteriën gezien, die samenging met tekenen van ontsteking in het bloed. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad European Respiratory Journal en kan helpen begrijpen waarom sommige mensen long covid krijgen, maar het toont alleen een verband en geen oorzaak aan, en het ging uitsluitend om mensen die in het begin van de pandemie in het ziekenhuis lagen.

12 · Long Covid kan bacteriën in mond en longen beïnvloeden: Studie (al geplaatst)
Volgens een bericht in de Indiase krant The Tribune zou long covid mogelijk invloed hebben op de bacteriën in de mond en de longen. Het aangeleverde bericht bestaat alleen uit een kop en noemt geen details over het onderzoek: niet wie het heeft uitgevoerd, hoeveel deelnemers er waren, welke methode is gebruikt of wat de precieze uitkomsten zijn. Ook is niet duidelijk om wat voor soort studie het gaat en of die al is beoordeeld door vakgenoten. Het woord 'mogelijk' in de kop wijst erop dat het om een verband gaat en niet om een bewezen oorzaak, dus voorzichtigheid is geboden totdat meer informatie over de studie beschikbaar is.

(Op basis van de kop.)

13 · Ernst van Long Covid gekoppeld aan veranderingen in mond- en longbacteriën, studie vindt (al geplaatst)
Britse onderzoekers van de Universiteit van Dundee keken bij 771 mensen die tussen februari 2020 en maart 2021 in een van 38 Britse ziekenhuizen voor covid-19 waren opgenomen, of de bacteriën in hun mond en luchtwegen samenhangen met de ernst van long covid. In deze observationele studie, gepubliceerd in het European Respiratory Journal, werden deelnemers ingedeeld naar hun klachten vijf maanden na ontslag, en zes maanden na ontslag werden speeksel en opgehoest slijm onderzocht met DNA-analyse. Mensen met de zwaarste klachten hadden duidelijk andere bacteriën in mond en luchtwegen, en die verschillen hingen samen met een verminderde longfunctie, hersenmist en concentratieproblemen, en maagdarmklachten zoals buikpijn en misselijkheid. Ook vonden de onderzoekers meer melkzuurproducerende bacteriën, wat samenging met tekenen van ontsteking in het bloed. Het gaat om verbanden en niet om een bewezen oorzaak van long covid, en omdat alleen eerder opgenomen patiënten zijn onderzocht, is nog onduidelijk of dit ook geldt na een mildere infectie. De resultaten bieden vooral aanknopingspunten voor verder onderzoek.

14 · Een eenvoudige handgreeptest biedt nieuwe aanwijzingen over long COVID (al geplaatst)
Volgens een bericht op de nieuwssite News-Medical kan een eenvoudige handknijptest, waarbij gemeten wordt hoe hard iemand in een apparaatje knijpt, nieuwe aanwijzingen geven over long covid. De beschikbare tekst bevat alleen de kop. Er staat niet in wie het onderzoek deed, hoeveel deelnemers er waren, hoe de studie was opgezet of wat er precies is gevonden. Het is ook niet duidelijk of het om een gepubliceerd en door vakgenoten beoordeeld onderzoek gaat. Daarom is voorzichtigheid geboden: op basis van deze informatie valt niet te zeggen wat de test betekent voor de diagnose of behandeling van long covid.

(Op basis van de kop.)

15 · Lokale ziekenhuisgroep werft long COVID-patiënten voor medicijnstudie en onderzoek: HealthLink (al geplaatst)
Volgens een kort bericht van KING5.com zoekt een lokale ziekenhuisgroep mensen met long covid om mee te doen aan een geneesmiddelenonderzoek en een bijbehorende studie. Het bericht noemt niet welk middel wordt getest, hoeveel deelnemers er nodig zijn of hoe het onderzoek is opgezet. Omdat de studie nog deelnemers werft, zijn er nog geen resultaten en is niet bekend of het middel helpt. Het is goed nieuws dat er onderzoek naar mogelijke behandelingen loopt, maar zolang er geen uitkomsten zijn, valt er nog niets te zeggen over de werkzaamheid.

(Op basis van de kop.)

16 · Ruben rent halve marathon voor onderzoek long covid: "Zie zelf hoe verwoestend het is" (al geplaatst)
Dit bericht gaat niet over een wetenschappelijke studie maar is een persoonlijk verhaal over een inzamelingsactie, dus er zijn geen onderzoeksresultaten om te bespreken. Ruben Treurniet loopt zondag de halve marathon van Amsterdam om geld op te halen voor onderzoek naar long covid, voor zijn broer Lex. Lex ligt sinds een extra coronabesmetting eind 2023 dagelijks op bed en gaat ongeveer één keer per maand een halfuurtje naar buiten. De teller staat op ruim tweeduizend euro en Ruben hoopt op zo'n drieduizend euro uit te komen. Het artikel vermeldt niet naar welk onderzoek of welke organisatie het geld precies gaat.

17 · Long COVID Verbonden Met Veranderd Luchtwegmicrobioom (al geplaatst)
Britse onderzoekers van onder meer de Universiteit van Dundee bekeken bij 771 volwassenen die met covid-19 in het ziekenhuis hadden gelegen, de bacteriën in hun mond en opgehoest slijm, gemiddeld zes maanden na ontslag. Hoe ernstiger de longcovidklachten, hoe minder divers de bacteriën bleken. Bepaalde bacteriepatronen hingen samen met verminderde longfunctie, aanhoudende cognitieve klachten of maag-darmklachten, en een verschuiving naar melkzuurbacteriën ging samen met meer ontstekingseiwitten in het bloed. Het gaat om een grote observationele studie, gepubliceerd in het European Respiratory Journal, die alleen verbanden laat zien: of de veranderingen door long covid komen of er al eerder waren, is niet bekend, omdat er geen monsters van vóór de infectie waren en geen vergelijkingsgroep zonder covid. Ook is onduidelijk of de resultaten gelden voor mensen die minder ziek waren tijdens de infectie, en behandelingen gericht op deze bacteriën zijn nog niet onderzocht.

18 · De hersenmist van Long COVID heeft eindelijk een biologische verklaring: verlies van dopamine (al geplaatst)
Dit artikel bespreekt de recente bevindingen over de biologische basis van de hersenmist die wordt ervaren door patiënten met Long COVID. Het legt uit hoe verlies van dopamine een rol speelt in deze symptomen.

19 · Wat is Long COVID precies? Nieuw onderzoek van UCLA toont aan dat het afhangt van wie je het vraagt (al geplaatst)
Nieuw onderzoek van UCLA onderzoekt de verschillende perspectieven op Long COVID en hoe deze kunnen variëren afhankelijk van wie je het vraagt. Het onderzoek benadrukt de complexiteit van de aandoening en de noodzaak voor meer begrip en erkenning.

20 · Onderzoek geleid door Leicester onthult de blijvende impact van long COVID op zorgverleners (al geplaatst)
Onderzoek geleid door Leicester toont aan dat long COVID een blijvende impact heeft op zorgverleners. De studie benadrukt de uitdagingen en gezondheidsproblemen waarmee deze groep te maken heeft na infectie met het virus.

21 · Long-COVID symptomen kunnen verband houden met bacteriële mix in de mond, longen (al geplaatst)
Onderzoek suggereert dat symptomen van Long-COVID mogelijk verband houden met de bacteriële samenstelling in de mond en longen. Dit kan nieuwe inzichten bieden in de behandeling en het begrip van Long-COVID.

22 · Onderzoekers Identificeren Risicofactoren voor Long COVID na Hospitalisatie (al geplaatst)
Onderzoekers combineerden in een systematische review met meta-analyse, gepubliceerd in Frontiers in Public Health, de resultaten van 11 eerdere studies om na te gaan welke patiënten na een ziekenhuisopname voor covid-19 meer kans hebben op long covid. Van zeven studies konden de cijfers ook statistisch worden samengevoegd. Het sterkste verband vonden ze bij een ernstig verloop van de acute ziekte of de noodzaak van zware ademhalingsondersteuning (ruim twee keer zoveel kans), gevolgd door vrouw zijn, opname op de intensive care, niet of onvolledig gevaccineerd zijn en hoge bloeddruk. Ook overgewicht, hogere leeftijd, roken, smaakverlies, veel klachten tijdens de acute fase en neurologische of psychische aandoeningen werden genoemd, maar het bewijs daarvoor was minder eenduidig. Volgens de auteurs kan dit helpen om patiënten met een hoger risico na ontslag beter te volgen, maar voorzichtigheid is nodig: het gaat om verbanden en niet om bewezen oorzaken, er waren weinig studies beschikbaar en die verschilden in hoe ze long covid definieerden, hoe lang ze patiënten volgden en hoe ze de gegevens analyseerden.

23 · Zwarte zorgverleners die de ongelijkmatige last van de pandemie hebben gedragen, hebben betere ondersteuning voor long COVID nodig (al geplaatst)
Een Brits onderzoek (REACH-OUT) van de NHS Race and Health Observatory en enkele universiteiten keek van 2022 tot 2025 naar long covid bij zorgmedewerkers, met extra aandacht voor medewerkers uit etnische minderheden. In het begin van de pandemie kwam 63% van de sterfgevallen onder zorgpersoneel voor rekening van deze groep, drie keer zoveel als hun aandeel in het personeel. Het rapport combineert een cohort van ruim 5000 zorgmedewerkers, een systematisch overzicht van 28 studies met in totaal 6481 zorgmedewerkers en interviews met 42 medewerkers en mensen uit hun omgeving. Tot 27% van de Britse zorgmedewerkers meldde klachten die 12 weken of langer aanhielden, vooral vermoeidheid (35%), hersenmist en hoofdpijn (25%) en verlies van reuk of smaak (25%). Vrouwen, mensen met eerdere gezondheidsproblemen of een zware eerste infectie en mensen in verpleging, paramedische of administratieve functies hadden vaker long covid, en meer vaccinaties hingen samen met een lager risico. Volgens het bericht ervoeren veel medewerkers de steun van hun werkgever als 'inconsistent' en 'onvoldoende', en daarom pleiten de onderzoekers voor vaste aanpassingen op het werk, zoals een geleidelijke terugkeer. Het gaat om zelf gemelde klachten en verbanden, niet om bewezen oorzaak en gevolg, en het bericht geeft geen aparte cijfers per etnische groep.

24 · De Vooruitzichten van Metformine in het Voorkomen van Long COVID (al geplaatst)
Er is alleen een kop beschikbaar: de vakwebsite Contagion Live meldt dat het diabetesmedicijn metformine mogelijk een rol kan spelen bij het voorkómen van long covid. De tekst zegt niets over wat er precies onderzocht is, bij hoeveel mensen, met welke uitkomsten of om wat voor soort studie het gaat. Daardoor is niet te beoordelen hoe sterk het bewijs is. Het woord 'mogelijk' (prospective) wijst erop dat het om een verwachte of te onderzoeken rol gaat en niet om een bewezen effect. Wacht met conclusies tot de onderliggende studie bekend is, en overleg met een arts voordat u iets aan medicijnen verandert of toevoegt.

*Noot voor de redactie: de aangeleverde tekst bevat alleen de titel en de bron. Voor een volledige samenvatting is het artikel of de onderliggende studie nodig.*

(Op basis van de kop.)

25 · Nieuwe studie biedt aanwijzingen over de hersensymptomen van long COVID (al geplaatst)
Onderzoekers uit Toronto keken met PET-hersenscans naar het dopaminesysteem van 24 volwassenen met long covid en aanhoudende klachten zoals hersenmist, geheugenproblemen en gebrek aan motivatie, en vergeleken hen met 24 gezonde mensen. Bij de mensen met long covid lag een marker voor gezonde dopamine-zenuwcellen (VMAT2) 16 tot 20 procent lager in het striatum, een hersengebied dat betrokken is bij motivatie, beweging en denken. Het gaat om een kleine studie, gepubliceerd in het vaktijdschrift eBioMedicine, die alleen een verband laat zien en niet bewijst dat deze veranderingen de klachten veroorzaken. Bovendien deden alleen mensen met flinke neuropsychiatrische klachten mee, en volgens experts zijn de veranderingen niet per se blijvend en is vervolgonderzoek over langere tijd nodig. De onderzoekers zien mogelijk een richting voor toekomstige behandelingen met bestaande dopaminemedicijnen, maar dat moet nog worden onderzocht.

26 · Een gerandomiseerde open-label klinische trial over het effect van Amantadine op post Covid 19 vermoeidheid (al geplaatst)
In een gerandomiseerde trial kreeg een groep mensen met vermoeidheid na covid twee weken lang het medicijn amantadine, terwijl een controlegroep geen behandeling kreeg. Na die twee weken was de vermoeidheid in de amantadinegroep op twee vragenlijsten duidelijk sterker gedaald dan in de controlegroep: op een schaal van 0 tot 10 bijvoorbeeld van gemiddeld 7,9 naar 3,4, tegenover een daling van 7,3 naar 6,0 zonder behandeling. De onderzoekers melden ook dat het middel veilig en goed verdragen werd. Toch is voorzichtigheid geboden: het ging om een 'open-label' studie zonder placebo, waarbij deelnemers wisten of ze het medicijn kregen, wat de uitkomsten van zelfgerapporteerde vermoeidheid kan beïnvloeden. Bovendien duurde de studie maar twee weken en staat het aantal deelnemers niet in deze samenvatting, dus groter en langer onderzoek met placebo is nodig om te weten of het effect echt en blijvend is.

27 · Long COVID-onderzoek loopt het risico momentum te verliezen - we hebben een maanlanding nodig (al geplaatst)
Dit is geen nieuw onderzoek maar een opiniestuk in het wetenschappelijke tijdschrift *Nature*, waarin de auteurs, zelf actief in zorg, onderzoek en belangenbehartiging rond long covid, oproepen tot een 'moonshot': de Amerikaanse overheid zou tien jaar lang minstens 1 miljard dollar per jaar in long-covidonderzoek moeten steken. Volgens hen dreigt het onderzoek vaart te verliezen, omdat het slecht gecoördineerd is, er weinig trials zijn die de onderliggende oorzaken aanpakken en er geen langdurige financiering en infrastructuur is. Ze wijzen op eerdere grote investeringen in kanker- en hiv/aids-onderzoek en noemen schattingen dat in de VS zo'n 18 miljoen volwassenen en wereldwijd 65 miljoen mensen long covid hebben, met in de VS naar schatting 3 biljoen dollar aan economische kosten in vijf jaar. Beter begrip van long covid zou volgens de auteurs ook mensen met andere chronische aandoeningen na een infectie kunnen helpen. Het gaat om een pleidooi en niet om nieuwe onderzoeksresultaten: de genoemde cijfers zijn schattingen uit andere studies, en de aangeleverde tekst is onvolledig.

28 · RECOVER-studie biedt uitgebreide werkdefinitie van Long COVID (al geplaatst)
Onderzoekers van het Amerikaanse RECOVER-programma hebben een werkdefinitie van long covid opgesteld. Ze gebruikten een vragenlijst over zelfgerapporteerde klachten van 9.764 deelnemers, en het onderzoek verscheen in het medische tijdschrift JAMA. Van de 37 onderzochte symptomen onderscheidden 12 het duidelijkst wie wel en wie geen eerdere besmetting had gehad: onder meer post-exertionele malaise (verergering van klachten na inspanning), vermoeidheid, hersenmist, duizeligheid, hartkloppingen, verlies van reuk of smaak en chronische hoest. Met een puntensysteem op basis van deze klachten voldeed 23 procent van de eerder besmette deelnemers aan de drempel voor long covid. Long covid kwam vaker en in ernstiger vorm voor bij mensen die vóór de omikronvariant besmet raakten, bij ongevaccineerden en na herinfecties, en de onderzoekers vonden vier groepen met verschillende klachtenpatronen. De definitie is bedoeld als basis voor verder onderzoek en klinische studies, maar is nog voorlopig: ze berust op zelfgerapporteerde klachten, moet nog worden getoetst aan laboratoriumtests en beeldvorming en kan in de loop van de tijd veranderen.

29 · Onderzoek naar Long COVID bij Kinderen en Jongeren (al geplaatst)
Onderzoekers van Mass General Brigham analyseerden gegevens uit het Amerikaanse RECOVER-Pediatrics-cohort om te zien hoe long covid zich uit bij schoolkinderen (6-11 jaar) en tieners (12-17 jaar). Het gaat om een in JAMA gepubliceerde cohortstudie met 751 eerder besmette en 147 niet-besmette kinderen, en 3.109 besmette en 1.369 niet-besmette tieners; de klachten werden gemeld door ouders of verzorgers. Kinderen en tieners met long covid bleken vaak meerdere langdurige klachten te hebben in verschillende orgaansystemen. In beide leeftijdsgroepen hoorden geheugen- en concentratieproblemen, rug- of nekpijn, hoofdpijn en duizeligheid bij de klachten die long covid het best voorspelden, terwijl bij jongere kinderen ook buikpijn, specifieke angsten en schoolweigering naar voren kwamen. De onderzoekers ontwikkelden een index die alleen bedoeld is voor wetenschappelijk onderzoek en niet om long covid bij een individueel kind vast te stellen, maar volgens hen laat de studie wel zien dat long covid bij kinderen per leeftijd anders onderzocht en beoordeeld moet worden.

30 · Het ontrafelen van long COVID: Dit willen wetenschappers die de ziekte bestuderen ontdekken (al geplaatst)
Dit is een artikel van de Amerikaanse publieke omroep NPR over de vragen die wetenschappers die long covid bestuderen nog willen beantwoorden. Het gaat om een nieuwsartikel, niet om een wetenschappelijke studie: er worden geen nieuwe onderzoeksresultaten, deelnemersaantallen of opzet van een onderzoek genoemd. De beschikbare tekst bevat alleen de titel, dus welke vragen en onderzoekers aan bod komen, valt hieruit niet op te maken. Het stuk laat vooral zien dat er over long covid nog veel onbekend is.

(Op basis van de kop.)

31 · Dr. Ziyad Al-Aly ontvangt erkenning voor Long COVID-onderzoek (al geplaatst)
De Amerikaanse onderzoeker dr. Ziyad Al-Aly, die werkt bij het Amerikaanse ministerie voor veteranenzaken (VA), staat op de TIME100-lijst van meest invloedrijke mensen in de gezondheidszorg van 2024. Sinds 2020 publiceerde hij met zijn team ongeveer 20 studies die volgens het bericht hebben bijgedragen aan het wereldwijde begrip van de langetermijngevolgen van covid-19, zoals slopende vermoeidheid, hersenmist en een verhoogd risico op chronische aandoeningen. Al-Aly zegt dat hij zich vanaf het begin van de pandemie aangesproken voelde door verhalen van veteranen en andere Amerikanen met aanhoudende klachten, toen de aandoening nog geen naam had. Dit is geen nieuw onderzoek maar een bericht over erkenning van zijn werk, afkomstig van de VA zelf. Het bevat daarom geen nieuwe onderzoeksresultaten of details over hoe de eerdere studies zijn opgezet.

32 · Pediatrische ziektemodellering voor long COVID (al geplaatst)
Het Children's Hospital Los Angeles onderzoekt met geld van de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA of je al tijdens een coronabesmetting kunt voorspellen welke kinderen later long covid krijgen. Daarvoor combineren de onderzoekers bloedonderzoek naar ontsteking en weefselschade met gegevens uit medische dossiers van kinderen uit het grote Amerikaanse RECOVER-programma. Ook kijken ze of overgewicht de langetermijngevolgen ernstiger maakt, en sinds 2023 zijn volwassenen toegevoegd om hen met kinderen te kunnen vergelijken. Dit is een projectbeschrijving van een lopend onderzoek (2022 tot september 2025), geen studie met uitkomsten: de tekst noemt nog geen resultaten. Of zo'n voorspellend model werkt en ooit tot behandelingen leidt, moet dus nog blijken.

33 · Long COVID en kinderen: wetenschappers racen om antwoorden te vinden (al geplaatst)
Dit is geen nieuw onderzoek maar een nieuwsartikel uit het wetenschappelijke tijdschrift Nature uit 2021, waarin wordt beschreven hoe onderzoekers proberen te achterhalen hoe vaak en hoe ernstig kinderen long covid krijgen. Kinderen bleven tijdens de pandemie vaak gespaard voor de zwaarste gevolgen van covid-19, maar de mogelijkheid dat ook zij long covid ontwikkelen dwingt wetenschappers om opnieuw naar de impact op jonge mensen te kijken. Alleen het begin van het artikel is vrij toegankelijk, dus concrete cijfers of uitkomsten zijn uit deze tekst niet te halen. Het artikel verwijst naar één studie die door vakgenoten is beoordeeld en naar meerdere preprints, die op dat moment nog niet door vakgenoten waren gecontroleerd. Omdat het stuk uit 2021 stamt, geeft het vooral een beeld van de vroege onzekerheid over long covid bij kinderen en niet van de huidige stand van de kennis.

34 · NIH lanceert proeven voor behandelingen van long COVID: wat wetenschappers denken (al geplaatst)
De Amerikaanse National Institutes of Health (NIH) hebben aangekondigd dat ze hun eerste klinische trials starten om de veiligheid en werkzaamheid van mogelijke behandelingen voor long covid te testen. Volgens het nieuwsbericht in Nature richten de trials zich op enkele van de zwaarste klachten, zoals hersenmist en een verstoorde slaap, en maken ze deel uit van wat het blad 's werelds grootste onderzoek naar long covid noemt. Het gaat om de aankondiging van onderzoek, niet om resultaten: er is dus nog niets bekend over of de behandelingen werken. De beschikbare tekst noemt bovendien niet welke behandelingen getest worden, hoeveel deelnemers meedoen of hoe de trials zijn opgezet, en ook de reacties van wetenschappers uit de titel ontbreken. Het is een belangrijke stap dat er grootschalig naar behandelingen wordt gezocht, maar het blijft afwachten wat de trials opleveren.

35 · Wetenschappers identificeren kenmerken om long COVID beter te definiëren (al geplaatst)
Volgens een bericht van de Amerikaanse National Institutes of Health (NIH) hebben wetenschappers kenmerken gevonden waarmee long covid beter omschreven kan worden. Een duidelijkere definitie kan helpen om de aandoening beter te herkennen en om onderzoek naar long covid beter te kunnen vergelijken. De beschikbare tekst bevat alleen de titel en de bron. Welke kenmerken het gaat, hoe het onderzoek is opgezet en hoeveel mensen eraan meededen, wordt niet vermeld. Daarom is voorzichtigheid geboden: zonder meer informatie valt niet te beoordelen hoe sterk of bruikbaar de bevindingen zijn.

(Op basis van de kop.)

36 · Onderzoekers van Sac State bestuderen de impact van long COVID op het gehoor en 'brain fog' (al geplaatst)
Onderzoekers van Sacramento State University in de VS onderzoeken hoe long covid samenhangt met gehoor-, geheugen-, concentratie- en communicatieproblemen zoals 'hersenmist'. Aan deze kleine pilotstudie doen 10 tot 15 mensen mee, die na uitgebreide gehoor- en cognitieve tests een reeks persoonlijke trainingssessies krijgen, gebaseerd op therapie voor hersenletsel en auditieve verwerkingsproblemen, bijvoorbeeld woordenlijsten of details van een plaatje onthouden en zinnen nazeggen. Volgens de onderzoekers lijken de scores op cognitieve tests bij sommige deelnemers duidelijk te verbeteren. Dit zijn echter zeer voorlopige resultaten: het gaat om een universiteitsbericht over een studie die nog loopt, de uitkomsten zijn nog niet volledig gepubliceerd en een controlegroep wordt niet genoemd. Het onderzoek is vooral interessant omdat er nog weinig studies zijn naar gehoorproblemen bij long covid en naar mogelijke behandelingen daarvan.

37 · Jaren na de pandemie proberen wetenschappers nog steeds long COVID te begrijpen (al geplaatst)
Een bericht van de Amerikaanse omroep PBS meldt dat wetenschappers jaren na het begin van de pandemie nog steeds proberen long covid te begrijpen. De beschikbare tekst bevat alleen de kop en geen verdere informatie over een specifiek onderzoek. Daardoor is niet bekend wat er precies is onderzocht, om wat voor soort studie het gaat, hoeveel deelnemers er waren of wat de uitkomsten zijn. Het bericht laat vooral zien dat er nog veel onduidelijk is over long covid. Voor concrete conclusies is het volledige artikel of de onderliggende studie nodig.

(Op basis van de kop.)

38 · Kunnen medicijnen het risico op long COVID verlagen? Wat wetenschappers tot nu toe weten (al geplaatst)
Dit is geen nieuwe studie, maar een nieuwsartikel uit het wetenschappelijke tijdschrift Nature uit 2022 over de vraag of bestaande covid-vaccins en -behandelingen langdurige klachten na corona kunnen voorkomen. Het artikel beschrijft onder meer hoe de Finse arts en epidemioloog Kari Tikkinen (Universiteit van Helsinki) aan het begin van de pandemie klinische trials met covid-medicijnen ging uitvoeren. Het artikel zit grotendeels achter een betaalmuur, en in het vrij beschikbare deel staan geen concrete onderzoeksresultaten. Wel verwijst het naar een preprint van Ayoubkhani en collega's, een studie die op dat moment nog niet door vakgenoten was beoordeeld. Omdat het stuk al enkele jaren oud is en de uitkomsten niet zichtbaar zijn, zegt het vooral iets over de vragen waarmee onderzoekers toen bezig waren, niet over wat inmiddels bekend is.

39 · Metformine kan Long COVID voorkomen, trial toont aan (al geplaatst)
In een gerandomiseerde, placebogecontroleerde fase 3-trial met 1.323 deelnemers onderzochten Amerikaanse onderzoekers of medicijnen die direct na een coronabesmetting worden gegeven long covid kunnen voorkomen. Deelnemers waren tussen de 30 en 85 jaar en hadden overgewicht of obesitas. Ze kregen metformine (een veelgebruikt diabetesmedicijn), ivermectine, fluvoxamine of een placebo. Wie metformine kreeg, had ruim 40 procent minder kans om long covid te ontwikkelen dan wie een placebo kreeg, en bij een start binnen vier dagen na de eerste klachten was dat 63 procent; ivermectine en fluvoxamine hadden geen effect. De studie is gepubliceerd in het vakblad The Lancet Infectious Diseases, maar onderzocht alleen preventie bij een verse besmetting in deze specifieke groep, en niet of metformine helpt bij mensen die al long covid hebben. Daarvoor is volgens de onderzoekers meer onderzoek nodig.

40 · Wat weten we over Long COVID? (al geplaatst)
Dit artikel van het National Institute on Aging biedt een overzicht van wat er bekend is over Long COVID, inclusief symptomen, prevalentie en impact op de gezondheid. Het bespreekt ook de huidige kennis en onderzoek naar deze aandoening.

41 · Het bestuderen van ernstige long COVID om post-infectieuze aandoeningen buiten COVID-19 te begrijpen (al geplaatst)
Dit artikel bespreekt een studie die zich richt op ernstige long COVID en hoe deze aandoening kan helpen bij het begrijpen van andere post-infectieuze aandoeningen die niet gerelateerd zijn aan COVID-19. De onderzoekers hopen inzichten te verkrijgen die van toepassing zijn op een breder scala aan gezondheidsproblemen.

42 · Long COVID Diagnostische Score Onder Vuur: Onderzoekers Waarschuwen Dat Validatiestudie Nauwkeurigheid Overstemt (al geplaatst)
Onderzoekers hebben kritiek geuit op de validatiestudie van de Long COVID Diagnostische Score, waarbij ze stellen dat de nauwkeurigheid van de score wordt overschat. Dit roept vragen op over de effectiviteit van de diagnostische tools voor Long COVID.

43 · Invivyd lanceert fase 2 proef van VYD2311 voor long COVID (al geplaatst)
Invivyd heeft een fase 2 klinische proef gelanceerd voor VYD2311, een behandeling gericht op long COVID. Dit onderzoek is een belangrijke stap in de ontwikkeling van therapeutische opties voor patiënten die lijden aan langdurige symptomen na COVID-19.

44 · BioVie presenteert resultaten van Long COVID en Parkinson-studie op bijeenkomst van de American Neurological Association (al geplaatst)
Het Amerikaanse bedrijf BioVie presenteert deze week op een neurologiecongres in San Diego de resultaten van twee fase 2-studies met bezisterim, een experimenteel medicijn in pilvorm dat volgens het bedrijf ontstekingen remt zonder het afweersysteem te onderdrukken. Eén studie, ADDRESS-LC met ongeveer 200 deelnemers, onderzocht of het middel hersenmist, vermoeidheid en andere neurologische klachten bij long covid kan verminderen, maar het bericht noemt nog geen uitkomsten van deze studie. Van de andere studie, bij 57 mensen met beginnende Parkinson, meldt het bedrijf verbeteringen in ontstekingswaarden in het bloed en in klachten vergeleken met een placebo. Voorzichtigheid is geboden: het gaat om door het bedrijf zelf gemelde resultaten die als poster worden gepresenteerd en nog niet in een vakblad zijn gepubliceerd, en het bericht komt van een financiële nieuwssite die een commerciële relatie met BioVie heeft.

45 · BioVie presenteert resultaten van fase 2-trial van bezisterim... (al geplaatst)
BioVie Inc zal resultaten presenteren van twee fase 2-trials van het experimentele medicijn bezisterim voor Long COVID en de ziekte van Parkinson tijdens de bijeenkomst van de American Neurological Association in San Diego van 17 tot 20 oktober. De trials toonden veelbelovende verbeteringen in ontstekingsmarkers, neuronale gezondheid en symptomen zoals brain fog, vermoeidheid en motorische functie.

46 · Invivyd start fase 2 FLINTLOCK-studie van het VYD2311-antistof voor Long COVID (al geplaatst)
Invivyd heeft de start aangekondigd van de fase 2 FLINTLOCK-studie, waarin het VYD2311-antistof wordt getest voor de behandeling van Long COVID. Deze studie is een belangrijke stap in de zoektocht naar effectieve behandelingen voor patiënten die lijden aan langdurige symptomen na COVID-19.

47 · Metformine halveert het risico op long covid volgens nieuwe resultaten van de ACTIV-6-studie (al geplaatst)
De titel meldt dat nieuwe resultaten van de ACTIV-6-studie erop wijzen dat metformine het risico op long covid met de helft verlaagt. De aangeleverde tekst bevat geen verdere informatie over de studie of de resultaten.

48 · Invivyd en de SPEAR Study Group kondigen de start aan van de fase 2-studie ‘FLINTLOCK’ naar VYD2311, een monoklonaal antilichaam voor de mogelijke behandeling van Long COVID of het postvaccinatiesyndroom (al geplaatst)
Het Amerikaanse bedrijf Invivyd is samen met de SPEAR Study Group een fase 2-studie gestart naar VYD2311, een experimenteel antilichaam tegen het spike-eiwit van het coronavirus, bij volwassenen van 18 tot 65 jaar met long covid of klachten na vaccinatie (minstens twee aanhoudende symptomen). Het gaat om een gerandomiseerde, dubbelblinde studie met placebo. Deelnemers krijgen eerst een hoge dosis via een infuus en daarna op dag 30 en dag 60 een injectie, waarna onderzoekers 90 dagen lang de veiligheid, de concentratie van het middel in het bloed en het effect op lichamelijk functioneren meten. Er zijn nog geen resultaten: de eerste gegevens worden medio 2027 verwacht, en het aantal deelnemers wordt niet genoemd. Voorzichtigheid is op zijn plaats, omdat dit een betaald persbericht van het bedrijf zelf is, de werkzaamheid tegen virusvarianten alleen in het lab is aangetoond, en het idee dat achtergebleven spike-eiwit de klachten veroorzaakt nog een veronderstelling is.

49 · Ruben rent halve marathon voor onderzoek long covid: ''Zie zelf hoe verwoestend het is" (al geplaatst)
Dit AT5-bericht gaat niet over een wetenschappelijk onderzoek. Het is een persoonlijk verhaal over een inzamelingsactie, en er worden dus geen onderzoeksresultaten beschreven. Ruben Treurniet loopt de halve marathon van Amsterdam om geld op te halen voor onderzoek naar long covid, omdat zijn broer Lex sinds een extra coronabesmetting eind 2023 de meeste tijd op bed ligt, prikkels slecht verdraagt en ongeveer één keer per maand een halfuurtje naar buiten gaat. Ruben heeft ruim tweeduizend euro opgehaald en hoopt op ongeveer drieduizend euro te eindigen. Het artikel noemt niet naar welk onderzoek of welke organisatie het geld gaat, maar laat wel zien hoe zwaar long covid het dagelijks leven kan raken en waarom patiënten en naasten aandringen op meer onderzoek.

50 · Long COVID Kan Bacteriën In Mond, Longen Beïnvloeden: Studie (al geplaatst)
Volgens een kort nieuwsbericht van de Indiase krant Daily Excelsior zou long covid mogelijk samenhangen met veranderingen in de bacteriën in de mond en de longen. De beschikbare tekst bestaat alleen uit de kop, dus het is niet duidelijk wie het onderzoek heeft gedaan, hoeveel mensen eraan meededen of om wat voor soort studie het gaat. Ook staat er niet in of het onderzoek al door vakgenoten is beoordeeld. Het woord 'mogelijk' in de kop laat zien dat het om een voorzichtige aanwijzing gaat en niet om een vastgestelde oorzaak of behandeling. Zolang de details van de studie onbekend zijn, is het verstandig deze uitkomst met terughoudendheid te lezen.

(Op basis van de kop.)

51 · BioVie-aandelen dalen met 9,7% nadat Long COVID-proef statistische significantie mist in de volledige populatie (al geplaatst)
Het Amerikaanse bedrijf BioVie heeft in een fase 2-trial (ADDRESS-LC) met 203 deelnemers onderzocht of het middel bezisterim neurologische klachten bij long covid kan verminderen, in vergelijking met een placebo. Over de hele groep deelnemers liet het middel op geen van de 22 gemeten uitkomsten een statistisch significant effect zien. Volgens het bedrijf verbeterden in een vooraf vastgestelde subgroep van mensen met zwaardere klachten bij de start (ongeveer 78 procent van de deelnemers) sommige uitkomsten wel significant ten opzichte van placebo, en scoorde bezisterim op 21 van de 22 uitkomsten iets beter dan placebo, al waren die verschillen niet significant. Voorzichtigheid is geboden: de resultaten komen van het bedrijf zelf, de subgroepbevindingen veranderen niets aan de negatieve uitkomst voor de hele groep, en er is vervolgonderzoek nodig om te zien of ze standhouden. Een grotere fase 3-studie is nog niet aangekondigd.

52 · Mensen met long COVID hebben een veranderd mondmicrobioom (al geplaatst)
Onderzoekers van de Universiteit van Dundee bekeken de bacteriën in het speeksel van 771 mensen die eerder met covid-19 in het ziekenhuis hadden gelegen, en vergeleken die op basis van hoe ernstig hun aanhoudende klachten waren. Mensen met zeer ernstige long covid hadden een duidelijk andere samenstelling van bacteriën in mond en luchtwegen dan mensen zonder long covid, met onder meer te veel melkzuurproducerende bacteriën. Die verschillen hingen samen met een verminderde longfunctie, hersenmist, maag-darmklachten en tekenen van ontsteking in het bloed. Het gaat om een observationele studie binnen het Britse onderzoeksconsortium PHOSP-COVID, met een vrij grote groep deelnemers, die wel allemaal in het ziekenhuis hadden gelegen. Het onderzoek laat een verband zien en geen oorzaak: onduidelijk is of de veranderde bacteriën door de infectie zijn ontstaan of er al eerder waren, dus het is nog te vroeg om van behandelingen te spreken, al hopen de onderzoekers op vervolgonderzoek en behandelstudies.

53 · De ernst van long covid is voorspelbaar: wie vermoeid was wordt het zwaarst getroffen (al geplaatst)
**Let op: deze tekst is te summier voor een betrouwbare samenvatting.** De aangeleverde tekst bevat alleen de kop en de bronvermelding (Duurzaamnieuws). Er staat niets in over wie het onderzoek deed, hoeveel deelnemers er waren, wat voor soort studie het is, wat er precies gemeten werd of waar het gepubliceerd is. Ook het veld 'soort studie' is leeg.

Een samenvatting zou nu vooral op gissingen berusten, en de kop doet een vrij stellige claim ("voorspelbaar"). Kun je de volledige tekst van het bericht of een link naar het oorspronkelijke onderzoek aanleveren?

Als er toch iets geplaatst moet worden, kan alleen een voorbehouden versie zoals deze:

*Volgens een bericht op Duurzaamnieuws zou uit onderzoek blijken dat mensen die vermoeid waren later het zwaarst getroffen worden door long covid. Het bericht geeft echter geen informatie over de opzet van het onderzoek, het aantal deelnemers of de bron, en uit de kop wordt niet duidelijk of het om vermoeidheid vóór of tijdens de besmetting gaat. Daardoor is niet te beoordelen hoe sterk deze conclusie is. Voorzichtigheid is dus geboden totdat het oorspronkelijke onderzoek bekend is.*

(Op basis van de kop.)

54 · Long-COVID Voedingsproducten Markt (al geplaatst)
Een commercieel marktonderzoeksbureau, Future Market Insights, verwacht dat de wereldwijde markt voor voedingssupplementen gericht op long covid groeit van 290,5 miljoen dollar in 2026 naar 855,2 miljoen dollar in 2036. Volgens het rapport kopen vooral mensen met vermoeidheid en PEM (inspanningsintolerantie) deze producten, vaak op eigen initiatief buiten de reguliere zorg; middelen voor ‘energie’ zoals CoQ10 en NAD+-voorlopers zouden bijna de helft van de markt uitmaken. Dit is geen wetenschappelijk onderzoek naar de werking van supplementen, maar een marktanalyse voor bedrijven, en het zegt dus niets over of deze producten helpen. Het rapport erkent zelf dat het bewijs zwak is, en noemt de Britse richtlijn van NICE, waarin staat dat onbekend is of vrij verkrijgbare vitamines en supplementen bij aanhoudende klachten na covid helpen, schaden of geen effect hebben. Ook wijst het op mogelijke wisselwerkingen met andere middelen, wat een reden is voor voorzichtigheid.

55 · Vijf schijnbaar niet-verwante ziekten kunnen defecte genetische bedrading delen (al geplaatst)
Onderzoekers hebben gennetwerken in kaart gebracht voor chronisch vermoeidheidssyndroom, long COVID, PTSD, MS en reumatoïde artritis en ontdekten een overlap. De studie suggereert dat deze aandoeningen mogelijk verbonden zijn via gedeelde immuun-, energie- en stressreactiepaden.

56 · Long COVID: Mond- en longbacteriën kunnen aanwijzingen bieden (al geplaatst)
Onderzoekers keken naar de bacteriën in de mond en de longen (het zogeheten microbioom) van mensen met zeer ernstige long covid. Bij deze groep vonden ze afwijkende bacteriepatronen, die samenhingen met klachten aan de luchtwegen, cognitieve problemen en spijsverteringsklachten. Het gaat om een voorlopige studie, en het nieuwsbericht vermeldt niet hoeveel mensen meededen, hoe het onderzoek is opgezet of waar het is gepubliceerd. Een samenhang betekent bovendien niet dat de bacteriën de klachten veroorzaken, dus de resultaten zijn vooral een aanwijzing voor verder onderzoek naar wat er in het lichaam gebeurt bij long covid.

57 · Kan Covid Verborgen Virussen in Je Lichaam Reactiveren? Wetenschappers Lichten een Gevaar toe (al geplaatst)
Onderzoekers van de Dell Medical School (University of Texas) bekeken bij ongeveer 1.100 mensen die met covid-19 in het ziekenhuis lagen of 'slapende' virussen in het lichaam weer actief werden, zoals het Epstein-Barrvirus en andere herpesvirussen. Bij bijna de helft gebeurde dat met minstens één zo'n virus, ook bij mensen die vóór hun covidinfectie gezond waren. Het kwam vaker voor bij de ernstigst zieken en hing samen met complicaties, een langer ziekenhuisverblijf en overlijden. Het gaat om een studie op basis van patiëntgegevens, gepubliceerd in het vakblad Nature, maar die toont niet aan dat het opnieuw actief worden van deze virussen long covid veroorzaakt. Bovendien komen de gegevens uit het begin van de pandemie, toen de meeste patiënten niet gevaccineerd waren, en volgens de onderzoekers moet nog blijken of opsporen en behandelen van deze virussen de uitkomsten bij acute covid of long covid verbetert.

58 · Long COVID kan bacteriën in mond en longen beïnvloeden: Studie (al geplaatst)
Een recente studie heeft aangetoond dat Long COVID mogelijk invloed heeft op de bacteriën in de mond en longen van patiënten. De behandelingen vonden plaats tussen 2020 en 2021, en de resultaten kunnen belangrijke implicaties hebben voor de gezondheid van mensen die herstellende zijn van COVID-19.

59 · Kan COVID nog steeds invloed hebben op je hersenen na herstel? (al geplaatst)
Dit is een korte videoreportage van de krant Khaleej Times uit de Verenigde Arabische Emiraten, geen wetenschappelijke studie. Volgens de kop legt nieuw onderzoek een verband tussen long covid en veranderingen in dopamine, een signaalstof in de hersenen. Het bericht geeft verder geen informatie over het onderzoek: niet wie het heeft gedaan, hoeveel mensen eraan meededen, hoe het is opgezet of wat de precieze uitkomsten waren. Daarom valt op basis van dit bericht niet te beoordelen hoe sterk of betrouwbaar het onderzoek is, en is voorzichtigheid geboden totdat de onderliggende studie zelf bekend is.

60 · ZonMw start verkenning naar toekomstig PAIS-onderzoek (al geplaatst)
ZonMw start een verkenning naar de belangrijkste kennisvragen over post-acute infectiesyndromen (PAIS), waaronder post-COVID. Dit onderzoek is bedoeld om een meerjarig onderzoeksprogramma op te zetten dat zich richt op de onderliggende mechanismen, diagnostiek, behandeling en ondersteuning van mensen met langdurige klachten na een infectie.

61 · Vijf studies brengen de complexe biologie van Long COVID in kaart, van de longen tot de darmen (al geplaatst)
Het artikel meldt dat vijf studies de complexe biologie van Long COVID onderzoeken, met aandacht voor processen in onder meer de longen en darmen. De tekst bevat geen verdere details over de studies of hun bevindingen.

62 · Probioticum VSL#3 vermindert vermoeidheid door long COVID in gerandomiseerde studie (al geplaatst)
Volgens een kort bericht op Bioengineer.org zou het probioticum VSL#3, een mengsel van goede darmbacteriën, vermoeidheid bij mensen met long covid verminderen. Het gaat volgens de eerste beoordeling om een gerandomiseerde trial, een opzet waarbij deelnemers willekeurig over groepen worden verdeeld en die als betrouwbaarder geldt dan veel andere studievormen. Het bericht bevat verder geen details: het aantal deelnemers, de duur van de studie, de omvang van het effect en of er een placebogroep was, worden niet genoemd. Daardoor is nog niet te beoordelen hoe sterk of betekenisvol de uitkomst is, en voorzichtigheid is dus geboden tot de volledige studie beschikbaar is.

(Op basis van de kop.)

63 · Deze vader uit Virginia met Long COVID heeft volgens onderzoek de cardiovasculaire capaciteit van een 94-jarige (al geplaatst)
Dit is geen onderzoeksverslag maar een reportage van de Amerikaanse lokale zender WTVR (oorspronkelijk gepubliceerd in januari 2024) over John Bolecek, een 40-jarige vader en voormalig fanatiek fietser uit Richmond (Virginia), die ondanks vaccinatie en booster na een milde covidinfectie long covid kreeg. Hij heeft klachten die volgens hem precies passen bij ME/cvs, zoals uitputting, slecht slapen en denkproblemen, en moet nu bijhouden hoe ver hij loopt om zich niet te overbelasten. Uit een onderzoek waaraan hij meedeed, bleek dat zijn lichaam zuurstof opneemt op het niveau van een 94-jarige. Het artikel vermeldt niet om welk onderzoek het gaat of hoe dit is gemeten, en omdat het om één persoon gaat, zijn er geen algemene conclusies uit te trekken. Het verhaal laat wel zien hoe zwaar long covid kan zijn en hoe moeilijk het is om passende zorg te vinden, en onderzoekers van de Virginia Commonwealth University, die onder meer meewerken aan de RECOVERkids-studie naar long covid bij kinderen, roepen op tot meer deelnemers aan onderzoek.

64 · IrsiCaixa beschrijft specifieke immuunveranderingen bij kinderen met long COVID (al geplaatst)
Onderzoekers van het Spaanse instituut IrsiCaixa hebben in bloedmonsters het afweersysteem onderzocht van 99 kinderen met long covid en 18 kinderen zonder long covid, drie maanden na een coronabesmetting. Het gaat om een observationeel onderzoek binnen een Catalaanse kindercohort, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JCI Insight. Bij de kinderen met long covid leek de eerste afweerreactie tegen het virus niet goed te verlopen, en ze hadden minder antistoffen die het virus effectief kunnen blokkeren. Ook bleek het molecuul CCR6 bij hen lager aanwezig, en met een rekenmodel op basis van CCR6 kon in 79 procent van de gevallen worden aangegeven wie long covid had. Dat kan helpen om long covid bij kinderen in de toekomst objectiever vast te stellen, maar voorzichtigheid is geboden: de groep zonder long covid was klein, er is op één moment gemeten, en een bruikbare test of behandeling is er nog niet.

65 · BioVie rapporteert resultaten van een fase 2-studie naar long COVID (al geplaatst)
Het farmaceutische bedrijf BioVie meldt de resultaten van een fase 2-studie bij mensen met long covid. Het bericht, verschenen op de financiële nieuwssite Investing.com, vermeldt niet welk middel is onderzocht, hoeveel deelnemers er waren of wat de uitkomsten precies zijn. Een fase 2-studie is een middelgrote studie die vooral kijkt of een middel veilig is en mogelijk werkt, maar levert nog geen definitief bewijs. Omdat het bedrijf de resultaten zelf naar buiten brengt en er geen details of wetenschappelijke publicatie bekend zijn, is voorzichtigheid geboden totdat meer gegevens beschikbaar zijn.

(Op basis van de kop.)

66 · Endotheelactivatie en trombo-inflammatie bij Long COVID: de vasculaire as bij kinderen opnieuw bekeken (al geplaatst)
Dit is een commentaarstuk in het vakblad Pediatric Research, geen nieuw onderzoek: de auteurs bespreken een studie van Steifman en collega's naar kinderen en jongvolwassenen met long covid. In die studie keken onderzoekers naar ontstekingsstoffen in het bloed en naar de werking van de binnenwand van de bloedvaten (het endotheel). Ze vonden aanwijzingen voor aanhoudende activatie van die vaatwand, een combinatie van stolling en ontsteking, en een ontregeld afweersysteem, onder meer via verhoogde waarden van de stoffen FGF-2 en leptine en van markers voor bloedplaatjesactivatie en stolling. Volgens de commentatoren wijst dat eerder op blijvende stress en verandering van de bloedvaten dan op alleen overgebleven ontsteking. Het is opvallend dat dit ook bij jonge mensen zonder eerdere vaatziekte wordt gezien, maar voorzichtigheid is nodig: het gaat om een opiniestuk waarvan alleen een preview beschikbaar is, en details zoals het aantal deelnemers aan de oorspronkelijke studie staan niet in de tekst.

67 · Yale-onderzoek brengt sommige patiënten met long covid in verband met auto-immuunreacties (al geplaatst)
Onderzoekers van de Amerikaanse Yale-universiteit brengen een deel van de mensen met long covid in verband met auto-immuunreacties, waarbij het afweersysteem zich tegen het eigen lichaam richt. Dat meldt het blad Cancer Health. Het beschikbare bericht bevat alleen de kop, dus het is onduidelijk hoe het onderzoek is opgezet, hoeveel deelnemers er waren en of het al door vakgenoten is beoordeeld. Het zou kunnen helpen verklaren waarom een deel van de patiënten langdurig klachten houdt, maar zonder meer details zijn er nog geen conclusies te trekken. Bovendien gaat het volgens de kop om 'sommige' patiënten, niet om iedereen met long covid.

(Op basis van de kop.)

68 · Onderzoek naar bijwerkingen van coronavaccins? Dat is in de wetenschap niet zo makkelijk (al geplaatst)
Trouw, Pointer en The Investigative Desk deden journalistiek onderzoek naar wetenschappers die bijwerkingen van coronavaccins bestuderen; zij zeggen moeite te hebben om vrijuit te spreken en hun werk gepubliceerd te krijgen. Een voorbeeld is neurowetenschapper David Putrino (Mount Sinai), die samen met Yale 241 mensen onderzocht met klachten als extreme vermoeidheid, zenuwpijn en hersenmist die kort na vaccinatie begonnen, wat hij het 'postvaccinatiesyndroom' noemt. Hun artikelen werden door meerdere tijdschriften afgewezen, terwijl een vergelijkbaar postcovidonderzoek wel snel verscheen. In een persbericht meldden de onderzoekers veranderingen in bloed en immuunsysteem, maar ze benadrukten dat het om klein onderzoek in een vroeg stadium gaat, dat nog niet door vakgenoten is beoordeeld en in groter onderzoek bevestigd moet worden, en dat vaccins ernstige ziekte en sterfte voorkomen en lijken te beschermen tegen postcovid. Die nuance verdween op sociale media, en immunoloog Akiko Iwasaki waarschuwt in een vakblad dat er te weinig ruimte is om zulke gevoelige onderwerpen open te bespreken en te publiceren.

69 · Long Covid kan dit in je lichaam beïnvloeden, weet het voordat het te laat is (al geplaatst)
Dit bericht van de Indiase nieuwssite OrissaPOST bestaat alleen uit een kop: "Long Covid may impact this in your body, know before its too late" (Long covid kan dit in je lichaam beïnvloeden, weet het voordat het te laat is). De tekst noemt niet welk deel van het lichaam bedoeld wordt, welk onderzoek erachter zit, wie het heeft uitgevoerd of wat de resultaten zijn. Het soort studie is onbekend, dus we kunnen niet beoordelen hoe betrouwbaar de bewering is. De dramatische formulering ("voordat het te laat is") zegt niets over de inhoud, en daarom is voorzichtigheid geboden totdat het oorspronkelijke onderzoek bekend is.

(Op basis van de kop.)

70 · Onderzoek van Northwestern vindt dat vrouwen met long COVID meer symptomen hebben dan mannen (al geplaatst)
Een nieuwe studie van Northwestern Medicine in de Verenigde Staten wijst erop dat vrouwen met long covid meer neurologische klachten hebben dan mannen. De informatie komt uit een kort nieuwsitem van de Amerikaanse zender CBS Chicago, dat niets vermeldt over de opzet van het onderzoek, het aantal deelnemers of om welke klachten het precies gaat. Dat maakt het lastig om in te schatten hoe sterk en breed toepasbaar deze uitkomst is. De bevinding kan wel helpen om meer aandacht te krijgen voor verschillen tussen mannen en vrouwen bij long covid, maar voor harde conclusies is het oorspronkelijke onderzoek nodig.

71 · Aanhoudende zichtproblemen na COVID in verband gebracht met voortdurende ontsteking en zenuwschade (al geplaatst)
Onderzoekers van de Universiteit van Linköping in Zweden onderzochten 100 mensen die na een milde covid-infectie aanhoudende oogklachten kregen, zoals lichtgevoeligheid, wazig zien en moeite met lezen. Ze vergeleken hen met 32 mensen die na covid geen oogklachten hadden. Met gespecialiseerde tests vonden ze afwijkingen die bij gewoon oogonderzoek niet zichtbaar zijn: bijna 200 ontregelde eiwitten in het traanvocht die samenhangen met afweeractiviteit, ontsteking en zenuwschade, pupillen die minder goed reageerden op licht en scherpstellen, en minder zenuwvezels in het hoornvlies. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad Nature Communications en is van belang omdat zulke oogklachten volgens de onderzoekers voorkomen bij 31 tot 35 procent van de mensen met long covid, maar vaak niet worden herkend, waardoor een diagnose lastig is. Een derde van de deelnemers nam zelfs gedeeltelijk of volledig verlof van hun werk. Wel is de vergelijkingsgroep klein en laat dit soort onderzoek een verband zien, geen bewezen oorzaak, en de onderzoekers vragen zelf om vervolgonderzoek.

72 · Veel mensen met long covid zoeken zes jaar later nog steeds naar antwoorden. Sommige wetenschappers denken dat dopamine het ontbrekende puzzelstukje kan zijn (al geplaatst)
Onderzoekers hebben met PET-scans, een techniek waarbij een licht radioactieve stof bepaalde eiwitten in de hersenen zichtbaar maakt, gekeken naar het dopaminesysteem bij 24 mensen met long covid. Bij hen zagen ze minder dopamine-zenuwcellen in alle grote delen van het striatum, een hersengebied dat betrokken is bij motivatie, beweging en denken. Volgens het artikel is dit het eerste bewijs dat long covid samenhangt met schade aan het dopaminesysteem, wat ook relevant kan zijn voor verwante aandoeningen zoals ME/cvs. Het gaat wel om een kleine studie die alleen een verband laat zien, geen oorzaak, en de beschikbare tekst geeft geen verdere details over bijvoorbeeld een vergelijkingsgroep. Dit onderzoek zegt dan ook nog niets over mogelijke behandelingen.

73 · COVID-vermoeidheid in verband gebracht met verminderde bloedtoevoer naar de hersenen (al geplaatst)
De titel meldt een verband tussen vermoeidheid na COVID-19 en een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen. De tekst bevat geen verdere informatie over het onderzoek of de bevindingen.

74 · Long COVID put mogelijk het beloningssysteem van de hersenen uit (al geplaatst)
Het artikel gaat over de mogelijke invloed van Long COVID op het beloningssysteem van de hersenen. De aangeleverde tekst bevat geen verdere informatie over de bevindingen of het onderzoek.

75 · Wetenschappers leggen de puzzel van long COVID stukje bij beetje. Dit moet je weten (al geplaatst)
Het artikel geeft een overzicht van wat wetenschappers tot nu toe weten over long COVID en hoe onderzoek de puzzel van deze aandoening stukje bij beetje probeert op te lossen. De aangeleverde tekst bevat geen verdere details over de bevindingen.

76 · Onderzoekers in Dundee leggen verband tussen bacteriën in de mond en longen en long COVID (al geplaatst)
Onderzoekers in Dundee leggen een verband tussen bacteriën in de mond en de longen en long COVID. De tekst bevat geen verdere informatie over de bevindingen of het onderzoek.

77 · Is er een verband tussen long COVID en het Epstein-Barrvirus? (al geplaatst)
Twee kleine studies keken of het opnieuw actief worden van het Epstein-Barrvirus (EBV), een herpesvirus dat bij ruim 95% van de volwassenen sluimerend in het lichaam aanwezig is, samenhangt met ernstigere covid of long covid. In een Chinese studie met 67 ziekenhuispatiënten met covid had ongeveer 55% een gereactiveerd EBV, maar zij waren nauwelijks zieker dan de anderen. Bovendien kregen alleen patiënten die hun arts om een of andere reden liet testen een EBV-test, wat de uitkomst kan vertekenen. In een Amerikaans-Turkse studie had 20 van de 30 mensen met long covid (66,7%) een gereactiveerd EBV, tegenover 2 van de 20 mensen zonder long covid (10%). De onderzoekers denken dat het coronavirus EBV kan reactiveren en dat dit een deel van de long-covidklachten verklaart. Dat is interessant, maar het gaat om zeer kleine aantallen en om een verband, niet om bewezen oorzaak en gevolg; groter onderzoek is nodig.

78 · Het mysterie van long covid heeft een nieuwe verdachte (al geplaatst)
Onderzoekers van de Universiteit van Manchester hebben bekeken of bepaalde afweercellen in het bloed, monocyten, een rol spelen bij aanhoudende kortademigheid na covid. Ze namen bloed af bij 71 patiënten die met covid in het ziekenhuis lagen en bij 142 andere patiënten ongeveer zes maanden na een ziekenhuisopname vanwege covid. Van die laatste groep had 48 procent nog last van kortademigheid en 44 procent van vermoeidheid. Bij beide groepen hadden de monocyten afwijkende hoeveelheden eiwitten die te maken hebben met beweging van de cellen en met ontsteking, en bij mensen met aanhoudende kortademigheid was vooral het eiwit CXCR6 verhoogd. Het gaat om een in het European Respiratory Journal gepubliceerde observationele studie bij mensen die in het ziekenhuis hadden gelegen: die laat een verband zien, maar bewijst niet dat deze cellen de klachten veroorzaken, en een behandeling is er nog niet.

79 · BioVie presenteert resultaten van onderzoeken naar Long COVID en Parkinson tijdens de bijeenkomst van de American Neurological Association (al geplaatst)
Het Amerikaanse bedrijf BioVie presenteert deze week op een congres van neurologen in San Diego de resultaten van een fase 2-studie naar het experimentele medicijn bezisterim bij long covid. In deze studie, ADDRESS-LC, kregen ongeveer 200 deelnemers het middel om te zien of het hersenmist, vermoeidheid en andere langdurige neurologische klachten kan verminderen. Het bericht noemt echter nog geen uitkomsten voor long covid, alleen voor een aparte studie bij 57 mensen met vroege Parkinson. Daar deed het middel het volgens het bedrijf op verschillende metingen beter dan een placebo. Voorzichtigheid is op zijn plaats: de informatie komt van het bedrijf zelf, de resultaten verschijnen als posterpresentatie en niet als artikel dat door vakgenoten is beoordeeld, en wat de studie voor mensen met long covid heeft opgeleverd is nog onbekend.

80 · Long COVID kan bacteriën in mond en longen beïnvloeden: onderzoek (al geplaatst)
Britse onderzoekers van de Universiteit van Dundee keken bij 771 mensen die tussen februari 2020 en maart 2021 in een van 38 Britse ziekenhuizen voor covid-19 waren behandeld, naar de bacteriën in hun mond en longen. Zes maanden na ontslag uit het ziekenhuis werden speeksel en opgehoest slijm onderzocht met DNA-analyse, en dat werd vergeleken met hoe ernstig hun klachten waren. Mensen met zeer ernstige long covid bleken duidelijk andere bacteriën in mond en longen te hebben dan mensen met mildere klachten, en die verschillen hingen samen met een verminderde longfunctie, maar ook met hersenmist en darmklachten. Ook vonden de onderzoekers een overmaat aan melkzuurproducerende bacteriën, die samenging met tekenen van ontsteking in het bloed. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad European Respiratory Journal en kan helpen begrijpen waarom sommige mensen long covid krijgen, maar het laat een verband zien en geen oorzaak, het gaat alleen om mensen die in het begin van de pandemie in het ziekenhuis lagen, en mogelijke behandelingen zijn nog toekomstmuziek.

81 · Wetenschappers die bijwerkingen van coronavaccins bestuderen stuiten op weerstand: ‘Ineens